Zaledwie około dwa tygodnie temu miała miejsce wyjątkowa premiera wyremontowanego zabytkowego autobusu Jelcz L11, która przybrała formę zlotu pojazdów tego typu i pochodnych z całej Polski.

Klub Sympatyków Transportu Miejskiego nie zwalnia tempa i w dniach 11 oraz 14 listopada zaprasza na kolejne wyjątkowe wydarzenie na Zajezdni Popowice, poświęcone tym razem Jelczom 043, a więc legendarnym ogórkom. Na wydarzenie wszystkich chętnych dowiozą bezpłatnie inne zabytkowe autobusy. Szczegóły poniżej.

Od około roku KSTM wykonuje remont Jelcza 043 z 1985 r. należącego do Gminy Wrocław. Pod koniec października Klub wygrał konkurs na dofinansowanie kolejnego etapu jego renowacji. Stwarza to przestrzeń nie tylko do kontynuowania prac, ale także do organizacji wydarzenia, które przybliży kulisy wykonywania remontów zabytkowych autobusów. Zanim jednak o tym, na uwagę zasługują szczegóły techniczne postępujących prac. Rozpoczęły się one od zdjęcia nadwozia z podwozia, a następnie kapitalnej naprawy podwozia, która objęła m.in. śrutowanie i malowanie ramy, przegląd podzespołów mechanicznych, przegląd i odtworzenie instalacji elektrycznej i wymianę ogumienia. Rozpoczął się już też remont kratownicy nadwozia – została wyśrutowana i pokryta farbą podkładową. Warto podkreślić fakt, że prace restauracyjne postępują bardzo szybko, czego efektem jest to, że podwozie jest już w stanie jeździć! Kolejnym etapem będzie kompleksowa naprawa kratownicy nadwozia i właśnie na ten cel zostaną przeznaczone środki z rozstrzygniętego niedawno konkursu.

Przy okazji warto przybliżyć historię autobusów Jelcz 043. W 1958 r. Jelczańskie Zakłady Samochodowe zakupiły od czechosłowackiej firmy Karosa licencję na produkcję autobusu Škoda 706 RTO. Był to wówczas nowy model, następca produkowanej od 1947 r. Škody 706 RO. Pierwszym typem autobusu wytworzonym na licencji był właśnie pojazd międzymiastowy Jelcz 043 (początkowo montaż z gotowych części, potem produkcja). Wozy te od 1959 r. trafiały do przedsiębiorstw Państwowej Komunikacji Samochodowej w całym kraju (czasem, zwłaszcza w późniejszym okresie, także do miejskich przewoźników, w tym MPK Wrocław). W 1963 r., odpowiadając na potrzeby rozbudowujących się miast i niedobór autobusów do obsługi ich mieszkańców, zdecydowano się na zaprojektowanie wersji miejskiej pojazdu, która w kolejnych latach zdominowała tabor przedsiębiorstw komunikacji miejskiej w Polsce. Jelcz 043 to autobus przedniosilnikowy, oparty na ramie. W środku mamy 42 miejsca siedzące, a dostęp do wnętrza zapewniają trzy drzwi otwierane ręcznie (2 po prawej stronie dla pasażerów i 1 z lewej dla kierowcy). Produkcję autobusu Jelcz 043 zakończono dopiero w 1986 r., co świadczy o tym, jak bardzo odpowiadał ówczesnym PKS-om. Do dzisiaj zachowały się informacje prasowe, w których narzekano na Autosany H9 i przeciwstawiano im niezawodne, i co ważne, bardziej pojemne Jelcze RTO. Eksploatację Jelczy 043 we wrocławskim MPK zakończono w 1989 r.

Okoliczność kontynuowania remontu gminnego Jelcza 043 sprawia, że Klub ma możliwość zorganizowania wydarzenia o charakterze edukacyjnym, którego motywem przewodnim będzie historia i ratowanie historycznych pojazdów wrocławskiej komunikacji miejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Jelczy 043. Aby z prelekcji mogło skorzystać jak najwięcej osób, wydarzenie zostało podzielone na dwa dni – pierwsza tura odbędzie się 11 listopada, a druga trzy dni później – 14 listopada. W oba dni oprowadzania po zajezdni i pokaz remontowanego pojazdu rozpoczną się o godz. 13:30. Udział w wydarzeniach jest oczywiście bezpłatny oraz nie obowiązują wcześniejsze zapisy. Chętni proszeni są o przybycie na zajezdnię dokładnie o wskazanej godzinie.

Na imprezy będzie można dojechać specjalnymi autobusami zabytkowymi Klubu, które bezpłatnie dowiozą chętnych pasażerów z różnych rejonów miasta. Uwaga – trasy przejazdu będą się różnić w oba dni. Szczegółowy rozkład jazdy można znaleźć na stronie organizatora: https://kstm.pl/pl/aktualnosci.html?k=290 – autobusy będą zatrzymywać się tylko na przystankach podanych w rozkładzie. Poniżej skrótowo ujęte trasy przejazdu.

W dniu 11.11.2026 r. (środa) autobusy obsłużą następujące trasy:

• Psie Pole (Rondo Lotników Polskich) – Zajezdnia Popowice przez Krzywoustego, Kromera, Wyszyńskiego, Sienkiewicza, pl. Bema, Długą, Popowicką, Wejherowską.
• Hala Stulecia – Zajezdnia Popowice przez pl. Grunwaldzki, Most Grunwaldzki, Galerię Dominikańską, Kazimierza Wielkiego, Legnicką.
• Tarnogaj – Zajezdnia Popowice przez Armii Krajowej, Wiśniową, Hallera, Klecińską, Strzegomską, Chociebuską, Balonową, Na Ostatnim Groszu, Popowicką, Wejherowską.

W dniu 14.11.2026 r. (sobota) autobusy pojadą po następujących trasach:

• Leśnica – Zajezdnia Popowice przez Trzmielowicką, Średzką, Jeleniogórską, Stabłowicką, Główną, Maślicką, Pilczycką, Dokerską, Kozanowską, Popowicką, Wejherowską.
• Krzyki – Zajezdnia Popowice przez Powstańców Śląskich, Arkady, Świdnicką, Kościuszki, Skargi, Galerię Dominikańską, Kazimierza Wielkiego, Legnicką.
• Kamieńskiego – Zajezdnia Popowice przez Żmigrodzką, Trzebnicką, Dworzec Nadodrze, pl. Staszica, Pomorską, Długą, Popowicką, Wejherowską.

Prelekcja i wystawa remontowanego gminnego Jelcza 043 to nie jedyne wydarzenie w dniu Święta Niepodległości, w które zaangażowany będzie KSTM. Jak co roku Klub weźmie udział w Radosnej Paradzie Niepodległości, organizowanej przez Centrum Historii Zajezdnia. Będzie to już XXIII taka parada i kolejna już, podczas której pojawią się zabytkowe autobusy – Jelcz 272MEX „Fredruś” oraz Jelcz 043 „Jacuś”. Pojazdy razem z całym orszakiem paradnym wyruszą o godz. 10:00 z Centrum Historii Zajezdnia przy ul. Grabiszyńskiej i przejadą na pl. Wolności, gdzie o godz. 12:00 odbędą się dalsze uroczystości, w tym wspólne śpiewanie Mazurka Dąbrowskiego. Chętnych zapraszamy na przejażdżkę i do sprawdzenia dodatkowych informacji organizacyjnych na stronie internetowej Centrum Historii Zajezdnia.